Review: วาทกะแด่ผู้ล่วงลับ

วาทกะแด่ผู้ล่วงลับ
วาทกะแด่ผู้ล่วงลับ by Orson Scott Card
My rating: 5 of 5 stars

เมื่อความผิดของคุณไม่อาจกล่าวออกมาได้ เมื่อบาดแผลในใจของคุณไม่อาจเยียวยาได้ด้วยตัวเอง เมื่อคุณร่ำร้องหาใครสักคนที่จะมาช่วยคุณจากความทุกข์ระทมนี้…

เอนเดอร์ วิกกิน วีรบุรุษจากสงครามในอดีต ออกท่องไปยังดวงดาวต่างๆ ผ่านกาลเวลากว่าสามพันปี ในฐานะวาทกะแด่ผู้ล่วงลับ เพื่อเยียวยาบาดแผลในจิตใจของผู้คน รวมถึงตัวเขาเอง ด้วยบาปที่คร่าชีวินนับล้านไปยังคงฝังลึกอยู่ในใจ

จนเมื่อไปถึงลูซิตาเนีย ดวงดาวที่มนุษย์ได้พบกับพิกกี อารยชนต่างดาว ทว่า…ความแตกต่างระหว่างเผ่าพันธุ์ทั้งสอง กำลังจะทำให้ประวัติศาสตร์วนกลับไปซ้ำรอยเดิม เอนเดอร์จะรักษาแผลร้ายในจิตใจระหว่างมนุษย์และพิกกีได้หรือไม่ หรือว่าการฆ่าล้างพันธุ์เพื่อมนุษยชาติจะต้องเกิดขึ้นอีกครั้ง
—จากปกหลัง

” …ความแตกต่างระหว่างรามานและ วาเรลซี่ ไม่ได้จำเนกจากสิ่งที่ถูกพิเคราะห์ แต่อยู่ที่การพิเคราะห์นั่นต่างหากเล่า เมื่อเราได้จัดลำดับชั้นของพวกต่างด้าวว่าเป็นรามาน มิได้หมายความว่า พวกเขา ได้ผ่านเกณฑ์การลำดับชั้นทางคุณธรรมก็หาไม่ หากแต่หมายความว่า เรา มีสิ่งนั้น”
-เดมอสธีนีส, จดหมายถึงเหล่าเฟรมลิง

ลำดับชั้นของความแปลกแยก
ลำดับชั้นของความแปลกแยก คือแนวคิดที่แยกแยะความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และสัตว์อื่นๆ เป็นลำดับชั้นโดยจำแนกออกเป็นโครงสร้างแบบห้าชั้น การจำแนกประเภทต่างๆ ในกลุ่มผู้แปลกแยกถูกนำเสนอครั้งแรกใน หนังสือประวัติศาสตร์ของชาววูทานแห่งทรอนด์ไฮม์ โดย วาเลนไทน์ วิกกิน เผยแพร่ภายใต้นามแฝง เดมอสธีนีส ในเรื่องอ้างว่าแต่ละลำดับชั้นนั้นแปลงมาจาก ภาษานอร์เวย์ ของดาวเคราะห์สมมติ ทรอนด์ไฮม์ แต่อันที่จริงแล้วเป็นภาษา สวีดิช

ลำดับชั้น
อัตแลนนิง (แปล: “พวกต่างถิ่น” หรือ “พวกแปลกถิ่น”, utlänning ในภาษาสวีดิช) คือพวกคนแปลกหน้าแต่ร่วมเชื้อชาติหรือสายพันธุ์ ของโลกหนึ่ง (เช่นชุมชนหรือวัฒนธรรม) อัตแลนนิง คือบุคคลซึ่งเป็นผู้ร่วมวัฒนธรรมเดียวกันกับผู้สังเกตการณ์ ตัวอย่างเช่น หากพบคนแปลกหน้าผู้หนึ่งอาศัยอยู่ใน เมืองอื่น, รัฐ หรือ จังหวัดอื่น บุคคลนี้จะได้รับการพิจารณาเป็นจำพวก อัตแลนนิง
เฟรมลิง (แปล: “พวกต่างภพ”, främling ในภาษาสวีดิช) เป็นสมาชิกของ สายพันธุ์ เดียวกันแต่มาจากโลกอื่นหรือวัฒนธรรมอื่น เป็นบุคคลที่เป็นได้ทั้งคล้ายและแตกต่างจากพวกเรา (ผู้สังเกตการณ์) เช่นหากเราพบคนอาศัยอยู่บน ดาวอังคาร บุคคลนี้จะถูกเรียกว่า เฟรมลิง (ตัวอย่างคลาสสิกจากเรื่อง เขามาจากดาวอังคาร ของ Robert A. Heinlein) ในตอนที่เสนอแนวคิดเรื่องลำดับชั้นนี้หมายถึงดาวเคราะห์อื่นๆ ในจักรวาลของเกมพลิกโลก (นอกเหนือจากโลก) ได้ตกเป็นเมืองขึ้นโดยวัฒนธรรมโลกเดียวหรือกลุ่มชน ทำให้มนุษย์จากดาวเคราะห์อื่นๆ คือ พวกเฟรมลิง ในการแปลงจากภาษานอร์ดิกไปเป็นสตาร์ค ได้ละ เครื่องหมาย Umlaut [อุม-เล้า] ออกไปเสีย
รามาน เป็นพวกต่างพันธุ์ร่วมภพ สายพันธุ์ต่างด้าวแปลกหน้า (ตามคำอธิบายที่ขัดแย้งของ การ์ด) ที่สามารถ สื่อสาร และ อยู่ร่วมกันสงบสุข กับ สายพันธุ์มนุษย์ แต่ก็ไม่อาจรับประกันได้ว่าพวกเขาอาจจะแทงข้างหลังเราได้เช่นกัน ขณะที่รามานสามารถแบ่งปันความคิดระหว่างกัน แต่ก็ไม่อาจอยู่ร่วมภพกันได้ อย่างน้อยในช่วงแรก ตัวอย่างของ รามาน ที่อยู่ใน จักรวาลของเกมพลิกโลก ก็คือ พวกพิกกี หรือพวกหมูน้อยแห่ง ลูซิตาเนีย, เจน และ พวกแมง รามาน เป็นคำเฉพาะคำเดียวจากทั้งหมดห้าคำนี้ที่ไม่ได้มาจากภาษาสแกนดิเนเวียน
วาเรลซี (แปล: “พวกต่างดาว”) “พวกต่างภพต่างสายพันธุ์” เป็นคนแปลกหน้าชนิดที่ไม่สามารถสื่อสารกับเราได้ พวกเขาเป็นพวกต่างดาวอย่างแท้จริง ไม่สามารถที่จะอยู่ร่วมภพกับมนุษย์ได้อย่างสิ้นเชิง ตัวอย่างเช่นในเรื่อง เดสโคลาดา ไวรัสเสมือนอัจฉริยะ อาจจะหรืออาจไม่ ถูกจัดให้มีอยู่ในประเภทนี้ แต่ เดสโคลาโดเรส ผู้ที่สร้างพวกเขาน่าจะชัดเจนกว่า (เนื่องจากองค์ความรู้ที่ชัดเจนของพวกเขาในด้าน คณิตศาสตร์, พันธุศาสตร์ และ แม่เหล็กไฟฟ้า ) แต่ นวนิยายชุดจตุรภาคของเอนเดอร์ สิ้นสุดลงก่อนที่จะสามารถสื่อสารอย่างมีความหมายกับพวกเขาได้ ตัวละครหนึ่งในเรื่องยังได้อธิบายเพิ่มว่า “สัตว์ ทั้งหมดล้วนเป็นวาเรลซี เนื่องจากพวกมัน “สนทนาไม่ได้” พวกมันมีภาษาสื่อสารของตนเอง แต่เราไม่สามารถคาดเดาจุดประสงค์อะไรหรือสาเหตุที่ทำให้พวกมันกระทำการใดๆ พวกมันอาจจะฉลาด พวกมันอาจจะทราบถึงความหมายในสิ่งต่างๆ ที่แสดงออกมา แต่เราไม่สามารถรับรู้ได้” แปลจากภาษาสวีดิช วาเรลซี หมายถึงสัตว์
ดเจอร์ (แปลเป็น: slavering สัตว์ร้าย) เป็นอสุรกาย “พวกสัตว์ร้ายที่มาเยือนยามวิกาลพร้อมกับเขี้ยวเล็บอันแหลมคม” ในภาษาสวีดิช djur หมายถึง “สัตว์”

ความสำคัญ
เหตุผลที่ลำดับชั้นนี้ระบุให้สายพันธุ์ ใด เป็น รามาน จำแนกด้วยการสื่อสารและการประนีประนอมในทางเลือกปฏิบัติที่จะก่อสงคราม ในขณะที่หากเป็นสายพันธ์ชนิดที่ถูกระบุว่าเป็นวาเรลซี แล้วเรามีสิทธิที่จะเปิดศึกกับสายพันธ์ดังกล่าวเพื่อเป็นการป้องกันตัวเอง แต่คำจำกัดความนี้ก็ยังจำเป็นต้องมีการตีความ เมื่อพิจารณาในบางช่วงของเรื่อง พวกเพคิวนิโน และ พวกฟอร์มิคส์ (“พวกแมง”) ก็ถูกระบุให้เป็น รามาน และบางช่วงอื่นก็ถูกระบุว่าเป็นวาเรลซี และการเปลี่ยนแปลงลำดับชั้นไม่ได้มาจากการเปลี่ยนคำอธิบายของแต่ละสายพันธุ์ แต่เป็นการเปลี่ยนแปลงใน ‘ความเข้าใจ ของคนที่มีต่อพวกเขา’ ควารา หนึ่งในตัวละครในนวนิยายชุดนี้ ยังเน้นเจาะจงไปมากกว่านั้นว่า “เท่าที่ฉันสามารถบอกได้ สิ่งมีชีวิตที่มีปัญญาก็คือปัญญา วาเรลซี่ ของวาเลนไทน์เป็นเพียงคำอุปโลกน์ให้หมายถึง ปัญญา-ที่-เรา-ได้ตัดสินใจไปแล้ว-ว่าฆ่าได้ และ รามาน หมายถึง ปัญญา-ที่-เรา-ยัง-ไม่ได้ตัดสินใจ-จะฆ่า” จากคำพูดประโยคนี้ต้องบอกว่า การ์ด ทราบดีว่าลักษณะของลำดับชั้นนี้มีความท้าทายอย่างมาก ด้วยระบุไว้ในจดหมายเปิดผนึกในบทแรกแรกของ วาทกะแด่ผู้ล่วงลับ (และที่ระบุไว้ข้างต้น) ก่อนลำดับชั้นนี้จะถูกนำเสนอขึ้นมาให้เป็นที่รับรู้
View all my reviews

Advertisement